تضمين كردند « 1 » وبا اين كار خود دو گرهء كور قانون متغيّر بشر را بازفرمودند يعنى « انسان » و « زمان » . پيامبر گرامى اسلام صلّى اللّه عليه وآله با معرّفى انساني كامل ومتخلّق به اخلاق الهى وفردى معصوم به نام « امام » در زمانهاى مختلف أو را الگو وشاخص براي جميع خلق قرار دادند تا راه تكامل انسان را در زمانهاى مختلف در سايهء قوانين جديد الهى ميسّر بسازند . تا حدّى كه « امام » در نصوص وارده تنها حلقه اتّصال ميان خالق ومخلوق خوانده شده ؛ چنانچه امام صادق صلوات اللّه عليه مىفرمايند : « لولا نا ما عبد اللّه » اگر ما أهل بيت نبوديم خدا پرستيده نمىشد . « 2 » پس شناخت مقام علمي ومعنوي « امام » بر هر شخصي واجب است ؛ زيرا بايد در أمور زندگى مادّى ومعنوي خود ، امام را مرجع خود قرار دهد وتابع امام زمان خود باشد ، كه لازمهء اين تبعيّت شناخت صحيح ودرست از مقام « امام » است . به همين جهت اين كلام بارها وبارها از پيامبر أكرم صلّى اللّه عليه وآله شنيده شد كه : « من مات ولم يعرف امام زمانه مات ميتة جاهليّة »

--> ( 1 ) . روايات فراوانى درباره أسامي وتعداد خلفاى پيامبر در كتب عامّه وارد شده براي تحقيق مىتوانيد به كتاب « ينابيع المودّه » ويا به كتاب « طرائف » سيّد بن طاووس مراجعه فرمائيد ، اما بطور نمونه در كتاب « فرائد السّمطين » از پيامبر أكرم صلّى اللّه عليه وآله روايت شده كه فرمودند : « أنا سيّد المرسلين وعلىّ ابن أبي طالب سيّد الوصيّين وانّ أوصيائي بعدي اثنى عشر ، أوّلهم عليّ وآخرهم المهدي » « من سرور أنبياء هستم وعلى سرور أوصياء است وجانشينان بعد از من دوازده نفرند ، اوّل ايشان على وآخر ايشان مهدى صلوات اللّه عليه است . » ( فرائد السّمطين 2 / 313 ) ( 2 ) . كافى 1 / 193 ، وبحار الأنوار 26 / 260 .